Son dönemde iş dünyasında kuşaklar oldukça popüler. X kuşağı, Y Kuşağı ve Z Kuşağı derken şimdi bir de Genaration Flux / GenFlux adında bir kuşaktan söz ediliyor. Buna benzer bir ibareyi ilk olarak Dan Pink’in Johnny Bunko isimli kitabında görmüştüm“Kariyer Planı Yoktur” diyordu kitabın kahramanı. İşte bu tam da Genaration Flux’ı tanımlıyor. Türkçeye çevirmeye çalıştığımızda Flux ( Akış, değişip durma) anlamına geliyor. Biz de bu kuşağı değişken Kuşak, Esnek Kuşak gibi çeviriler ve hatta Kaos Kuşağı gibi tanımlayabiliriz. Ama en uygun çeviri Değişken Kuşak gibi görünüyor. GenFlux 2012 yılında iş dünyasının en çok söz edilen kuşağı olabilir.
Geçenlerde bu kuşakla ilgili çok ayrıntılı bir yazıya Fastcompany(1) da rastladım. Generation Flux diye adlandırmışlar bu kuşağı. Tanım çok hoşuma gitti. Genaration Flux için gerçek anlamda bir kariyer planı yok hatta düz bir kariyer planı hiç yok. Kişide birden çok beceri ve özellik olması da biraz bunu getiriyor. Bu kuşak diğer kuşaklar gibi belli bir tarih aralığında da değil. 35 yaşında bir mimarla, 18 yaşında bir genç ve 55 yaşında bir profesör çok rahat bu kuşağı temsil ediyor olabilir. Bu kuşakta olan şey, belirsizlik ve biraz da kaos. Kaos teorisi aslında bu kuşağın ortaya çıkışını biraz açıklayabilir.
Bir sigara dumanının havada yaptığı şekiller tamamen düzensiz ve bağımsız rastlantıların ürünü olarak görülebilir. Ancak bir teorik fizikçi dumanın bu dinamiğinin aslında ortamdaki birçok parametre ve etken ile belirlendiği görüşündedir(*5)
Yani belirsizlik aslında belli nedenlerle olmuştur ama bunlar birbirlerini çok etkiledikleri için birbirlerinin değişimlerini de sağlarlar ve ortaya kaos terisi çıkar. Tüm parametre hareketlerini tahmin etmek imkansızlaşmıştır ve bu nedenle gelecek çok da öngörülemez. Bu durum her şeyin düzensiz olduğu anlamına gelmez. Sonuçta bu duruma yine var olan parametreler yol açmıştır. Kaos ve belirsizlik iş dünyasının şu anki halinden besleniyor.
Çoğu şirket artık uzun yıllar içeren planlar yapamıyorlar. Her an her şey olabilir. 5 Yıl öncesinin en ünlü bilişim şirketi bir anda yok olabiliyor. Kodak artık yok, Nokia cep telefonu lideriyken şu anda oldukça geride. Sahi Telsim diye bir şirketi kim hatırlıyor. Hi5 veya Mynet i hatırlayan var mı? Facebook ne zaman facebook oldu? Daha da önemlisi twitter TT listesi. Her an her şey olabilir ve çok hızlı değişebilir. Bu değişken Pazar durumu Flux kuşağını besliyor ve büyütüyor. Gelecek hakkında öngörü yapmak artık zor ve gelecek net olarak görünmüyor. Şirketler problemlerle karşılaştığında bunu eski çözüm yolları ile çözemiyorlar. Kesin kuralların olmadığı, değişken bir piyasada, kesin çözüm yollarının olması mümkün değil. Kaos içinde aynı zamanda yüksek fırsatlarda barındırıyor. Çünkü taşlar her seferinde dağılıyor ve taşlar yerine yeniden oturuyor. Her yeniden oturma dönemi yüksek fırsatlar barındırıyor ve belli kurallar yüzünden engellenen bireylerin engelleri ortadan kalkıyor.
Değişken kuşak çok sayıda iş değiştirebiliyor ve çok sayıda sıfırdan başlangıç yapabiliyor. Genç yaşta işe girmeye çalışıyor. Okulu bitirmeyi beklemiyor. Okul bir süre sonra diploma zorunluluğundan başka bir şeye dönüşmüyor. Kişi kendi işini geliştirebiliyor. Mesela fizik okuyor ve web tasarımı öğreniyor, sonra çok iyi bir reklam ajansının ortağı oluveriyor. Fizikle aslında hiç ilgilenmiyor.
Bir kariyer kaosu ile karşı karşıyayız. Belli bir düzlemde giden bir kariyer planı yok. Dağınık ve noktalı bir kariyer planı var. Her an her şey olabilir. Daha doğrusu kısa kısa planlar var. Kısa hedefler var. Amaç başarıyı bulana kadar yeni yollar bulmak ve o yollardaki başarılardan sonra daha yeni yollar bulmak. Kariyer kelimesinden ziyade Yetenek kelimesinin ön plana çıktığı görülüyor.
Bu grafik tam da Değişken Kuşağının kariyer planını yani plansızlığını tanımlıyor. Sosyal medya ve İnternette bu kuşağı oldukça destekliyor. Sosyal medya dünyasında çok sayıda Değişken Kuşak üyesine rastlayabilirsiniz. Bunun için insanların Twitter profillerine bakmanız yeterli. Bu kişilerin çoğunluğu Multitask yani çoklu görev – çoklu iş yapabiliyorlar. En iyi oldukları yanları geliştirme eğilimindeler. Eksik yönleri üzerine çok gitmiyorlar. Değişen iş dünyasını çok iyi izliyorlar ve değişime göre güçlü yanlarını değiştirebiliyorlar. Evrim yasaları günümüz iş dünyası için çok geçerli: Güçlü olan değil, uyum sağlayan hayatta kalır.
Uluslararası ilişkiler bitirip, diplomat olmayı hayal edebilirsiniz.r. Ama staj yeri bulamadığınız bir dönemde bir arkadaşınız, staj yaptığı TV kanalında staj yapmanızı önerir. Girersiniz ve o kanalda staj yapar ve o sırada dış haberlere bakarsınız. Sonra, arada gece haberlerini sunar ve başka bir kanala Haber Müdürü olarak transfer olabilirsiniz. Diplomat / Haber Müdürü
İşletme mezunu ve MBA yapmış olabilirsiniz. Bir bankada işe başlarsınız ve kriz çıkar işsiz kalırsınız. Bir gün can sıkıntısından yemek blogu yazmaya başlarsınız ve sosyal ünlü olursunuz ve bir bakmışsınız soluğu bir reklam ajansında almışsınız. Reklam dünyasının en önemli şahıslarından birisinizdir ve binlerce takipçinizin hatırına firmalar sizin peşinizdedir. Bankacılık / Yemek Yapmak
Bu kuşağın kariyer öyküleri en çok İK cıları şaşırtacak. Neden sorularının ardı arkası kesilmeyecek. Neden onu okudun ve neden şimdi bunu yapıyorsun? Eski İK cılar bu kuşağın özgeçmişini tutarsızlık olarak görürken, Yeni İK’cılar Değişken Kuşağın özgeçmişini çok sayıda yetenek ve yetkinlik olarak görecekler.
Genaration Flux (Değişken Kuşak) özellikleri:
- Değişime açık ve değişim odaklı
- Öğrenmeye açık ve hayat boyu öğrenmeyi benimseyen
- Çok sayıda bilgi kaynağından beslenebilen
- Takım çalışması ve uyum yeteneği çok iyi
- Karmaşık ve kaotik problemleri çözebilen
- Ani durumlar karşısında panik olmayan
- Risk almayı seven
- Açık fikirli ve fikrini değiştirebilir
- Paylaşımcı ve bilgi üreten
- Mutlak doğruya inanmayan, değişebilir doğruya inanan
- Çok hızlı karar alabilen ve uygulayabilen
- Sorumluluk alabilen
- Öz farkındalığı yüksek
- Entelektüel alt yapısı gelişmiş
- Aşırı otorite ve diktadan hoşlanmayan
- Farklı disiplinler hakkında bilgili
- Yaratıcı, üretken, sanatçı ruhlu
- Güçlü yönünü zamana göre değiştiren ve geliştirebilen
- Şirketin farklı bölümlerinde çalışabilen
- Dünyayı ve çevresini sürekli izleyen
Aslında günümüzde normal olması gereken de bu galiba. Artık kimse canını sıkan bir işte çalışmak istemiyor. Ama kimse de mesleğini kendi seçmedi. Bir sınav sonrası rastgele kazanılmış üniversitelerin bölümlerinden medet ummak, bölümle alakasız meslekte çalışmasından daha tuhaf olamaz herhalde.
Önemli olan ise şu. İnsanların neyi yaptığına değil, neyi iyi yapacağına bakmalıyız. Bilginin bu kadar hızlı aktığı bir yerde uzun vadeli bir kariyer planı yapmak mümkün değill. Bu kuşakla birlikte verilen iş ilanları da değişmek zorunda kalacak. Bu değişim o kadar güçlü ki artık konferanslarda sadece konu uzmanı kişiler değil, komedyenler, tiyatrocular, felsefeciler, öğretmenler de yer alıyor. Bunun için Ted konferanslarına göz atmanız yeterli. O kadar farklı meslekten kişilerden bir şeyler öğrenebiliyorsak, demek ki o mesleklerden kişilerle de çalışabiliriz. Yeniliği arıyoruz ve bilgiye ulaşmak için her yolu deniyoruz.
Cengiz Çatalkaya
http://www.yetenekvekariyer.com
